İLK TÜRK UÇAĞI NE ZAMAN VE NASIL YAPILDI?
ANKARA — Bugün KAAN, HÜRJET ve ANKA gibi milli projelerle dünya havacılık liginde üst sıralara oynayan Türkiye'nin havacılık serüveni, aslında yaklaşık bir asır önce, tamamen bireysel bir azim ve vatanseverlikle başladı. Türkiye’nin ilk yerli ve milli uçağı, Türk havacılık tarihinin efsane ismi Vecihi Hürkuş tarafından 1924 yılında üretildi ve 28 Ocak 1925 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
İşte Türkiye'nin ilk uçak üretiminin arkasındaki tarihi dönüm noktaları:
Engelleri Aşan İlk Kanat: "Vecihi K-VI"
Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı'nın kahraman pilotlarından Vecihi Hürkuş, İzmir’deki hava ganimetlerinden yararlanarak bir uçak projesi hazırladı. 1924 yılında, tamamen yerli marangozlar ve motor ustalarıyla birlikte gece gündüz çalışarak ilk Türk uçağı olan "Vecihi K-VI" modelini imal etti.
Tarihi An: 28 Ocak 1925
Uçağın teknik heyet tarafından incelenip uçuş izni verilmesi gerekiyordu ancak o dönemde Türkiye'de bu lisansı verebilecek nitelikte bir havacılık mühendisi veya kurul bulunmuyordu. Bürokratik gecikmeler üzerine sorumluluğu tamamen üzerine alan Hürkuş, 28 Ocak 1925 günü uçağına atladı ve İzmir Gaziemir Meydanı’ndan havalanarak Türkiye'nin ilk yerli uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.
Tarihe Geçen Ceza:
Vecihi Hürkuş’ un izin almadan uçtuğu gerekçesiyle ödüllendirilmesi beklenirken, dönemin şartları gereği kendisine ev hapsi ve maaş kesintisi cezası verildi. Bu durum, Hürkuş’un askeri havacılıktan istifa ederek sivil havacılığa yönelmesine neden oldu.
Kronolojik Olarak Türkiye'nin İlk Uçak Fabrikaları
Vecihi Hürkuş' un bireysel başarısının ardından, Türkiye Cumhuriyeti devleti kurumsal adımlar atmaya başladı:
Yıl Gelişme / FabrikaDetay1925TOMTAŞ’ın Kurulması. Kayseri'de Alman Junkers ortaklığıyla ilk uçak fabrikasının temelleri atıldı.1926Kayseri Uçak Fabrikası, Fabrika açılarak montaj ve parça üretimi seviyesinde yüzlerce uçak üretti.1936Nuri Demirağ'ın Girişimi. İş insanı Nuri Demirağ, İstanbul'da ilk yolcu uçağımız olan Nu.D.38'i üretti.
Günümüze Yansıyan Miras
Bugün TUSAŞ, BAYKAR ve diğer savunma sanayii devlerinin attığı her adımda, 1925 yılında kısıtlı imkanlarla "Vecihi K-VI" uçağını gökyüzüne uğurlayan o ilk ruhun izleri bulunuyor. Havacılık uzmanları, geçmişte bürokrasiye ve imkansızlıklara takılan bu projelerin, günümüz milli teknoloji hamlesine en büyük ilham kaynağı olduğunu belirtiyor.

















