Saadet Partisi, bu hafta “Üniversiteler Ne Kadar Özgür?” başlığıyla hazırladığı gündem araştırma raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Bursa İl Başkan Yardımcısı Nebi Yurtsever, üniversitelerin yalnızca diploma veren kurumlar olmadığını belirterek akademik özgürlük, kurumsal özerklik, liyakat ve bilimsel üretimin önemine dikkat çekti. Yurtsever, “Bizim hedefimiz; siyasetin gölgesinde kalan değil, bilimin ışığında yol alan; özgür, ahlâklı, liyakatli ve üretken üniversitelerdir” dedi.

Saadet Partisi, Türkiye’de üniversitelerin akademik özgürlük, bilimsel üretim ve kurumsal özerklik açısından mevcut durumunu ele alan “Üniversiteler Ne Kadar Özgür?” başlıklı gündem araştırma raporunu yayımladı.

Raporun kamuoyuna sunulmasının ardından değerlendirmelerde bulunan Saadet Partisi Bursa İl Başkan Yardımcısı Nebi Yurtsever, üniversitelerin bir ülkenin yalnızca eğitim sisteminin değil, aynı zamanda bilimsel, ekonomik, kültürel ve toplumsal gelişiminin de temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

Yurtsever, üniversitelerin işlevinin yalnızca öğrencileri meslek sahibi yapmak ve diploma vermekle sınırlı olmadığını belirterek, üniversitelerin özgür düşüncenin, bilimsel araştırmanın ve farklı fikirlerin bir arada bulunabildiği kurumlar olması gerektiğini söyledi.

“ÜNİVERSİTELER SADECE DİPLOMA VEREN KURUMLAR DEĞİLDİR”

Yurtsever, üniversitelerin toplumdaki rolüne ilişkin değerlendirmesinde, yükseköğretim kurumlarının bilgi üretme ve eleştirel düşünce geliştirme işlevine dikkat çekti.

“Üniversiteler sadece diploma veren kurumlar değildir” diyen Yurtsever, üniversitelerin bilginin üretildiği, farklı fikirlerin konuşulduğu ve gençlerin düşünmeyi, sorgulamayı öğrendiği alanlar olduğunu belirtti.

Yurtsever’e göre üniversitelerin bu işlevlerini yerine getirebilmesi için akademisyenlerin ve öğrencilerin özgür bir akademik ortam içerisinde çalışabilmesi önem taşıyor.

“Bunun için üniversitelerin özgür olması gerekir” ifadelerini kullanan Yurtsever, Türkiye’de akademik özgürlüğe ilişkin bazı uluslararası verilerin son yıllardaki değişimine dikkat çekti.

AKADEMİK ÖZGÜRLÜK VERİLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

Saadet Partisi’nin yayımladığı raporda V-Dem verilerine yer verildiğini belirten Yurtsever, Türkiye’nin Akademik Özgürlük Endeksi’ndeki değişimin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Yurtsever’in aktardığı verilere göre Türkiye’nin Akademik Özgürlük Endeksi, 2015 yılında 0,278 seviyesindeyken 2025 yılında 0,088 seviyesine geriledi.

Yurtsever, söz konusu değişimin yaklaşık yüzde 68’lik bir düşüşe karşılık geldiğini belirterek, akademik özgürlük konusunun yalnızca üniversitelerle sınırlı bir tartışma olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.

Araştırma ve öğretim özgürlüğüne ilişkin göstergelere de değinen Yurtsever, bu alandaki göstergenin 2012 yılında 0,49 seviyesindeyken 2025 yılında 0,14 seviyesine düştüğünü söyledi.

Akademik ve kültürel ifade özgürlüğü açısından da benzer bir gerileme yaşandığını ifade eden Yurtsever, söz konusu göstergelerde yaklaşık yüzde 73 oranında bir düşüş bulunduğunu belirtti.

“BU MESELE SADECE AKADEMİSYENLERİN MESELESİ DEĞİL”

Akademik özgürlük tartışmasının yalnızca üniversitelerde çalışan akademisyenleri ilgilendirmediğini vurgulayan Yurtsever, bilimsel özgürlük ile ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimi arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu savundu.

Yurtsever, özgür düşüncenin olmadığı bir ortamda özgün bilimsel çalışmalar üretmenin, yeni fikirler geliştirmenin ve Türkiye’nin karşı karşıya bulunduğu sorunlara kalıcı çözümler üretmenin zorlaşacağını söyledi.

Bu nedenle üniversitelerde farklı görüşlerin ifade edilebildiği, eleştirel düşüncenin teşvik edildiği ve akademisyenlerin bilimsel çalışmalarını herhangi bir baskı altında kalmadan sürdürebildiği bir ortam oluşturulması gerektiğini dile getirdi.

“BİZİM ÜNİVERSİTELERİMİZ DEĞİL, BİLİM ÜNİVERSİTELERİ”

Saadet Partisi’nin üniversitelere ilişkin yaklaşımını da açıklayan Yurtsever, üniversitelerin herhangi bir siyasi anlayışın etkisi veya kontrolü altında olmaması gerektiğini ifade etti.

Yurtsever, Saadet Partisi olarak üniversitelerin herhangi bir siyasi anlayışın “arka bahçesi” hâline getirilmesini doğru bulmadıklarını belirterek, Türkiye’nin ihtiyacının belirli siyasi anlayışlara yakın üniversiteler değil, bilimsel üretime katkı sağlayan kurumlar olduğunu söyledi.

“Bizim ihtiyacımız ‘bizim üniversitelerimiz’ değil; milletimizin ve insanlığın ortak birikimine katkı sağlayan bilim üniversiteleridir” diyen Yurtsever, üniversitelerin temel görevinin bilimsel bilgi üretmek ve bu bilgiyi toplumun faydasına sunmak olduğunu ifade etti.

“AKADEMİSYEN ARAŞTIRDIĞI KONUYU ÖZGÜRCE SEÇEBİLMELİ”

Akademisyenlerin bilimsel çalışmalarında özgür olması gerektiğini vurgulayan Yurtsever, hangi konunun araştırılacağına ilişkin kararların bilimsel ölçütler doğrultusunda verilmesi gerektiğini söyledi.

Yurtsever, akademisyenlerin araştırmalarını özgür biçimde yapabilmesi ve elde ettikleri sonuçları herhangi bir baskı altında kalmadan paylaşabilmesi gerektiğini belirtti.

Üniversitelerin farklı düşüncelerin karşılaşabildiği kurumlar olması gerektiğine dikkat çeken Yurtsever, farklı fikirlere baskı veya dışlama yoluyla değil, yine fikirler ve bilimsel argümanlarla karşılık verilmesi gerektiğini ifade etti.

Bu yaklaşımın yalnızca akademisyenler açısından değil, öğrencilerin eğitim hayatı açısından da önem taşıdığını belirten Yurtsever, üniversitelerde gençlerin farklı düşüncelerle karşılaşabilmesinin eleştirel düşünme becerilerinin gelişmesine katkı sağlayacağını söyledi.

“BİLİM İNSANLARI ÜNİVERSİTE DUVARLARI ARASINA SIKIŞTIRILMAMALI”

Yurtsever, akademisyenlerin yalnızca üniversitelerde bilimsel çalışma yapan kişiler olarak görülmemesi gerektiğini de dile getirdi.

Bilim insanlarının bilgi ve tecrübelerinden sanayi, yerel yönetimler, kamu yönetimi, siyaset ve toplumsal hayatın farklı alanlarında yararlanılması gerektiğini belirten Yurtsever, akademik bilginin üniversite sınırları içerisinde kalmaması gerektiğini söyledi.

Yurtsever, bilimsel bilginin üretilmesinin yanı sıra bu bilginin toplumun ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmasının da önemli olduğunu ifade etti.

Üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi, yerel yönetimlerin bilim insanlarıyla daha fazla çalışma yürütmesi ve kamu politikalarının bilimsel verilerden daha fazla yararlanması gerektiğini belirten Yurtsever, üniversitelerin toplumsal sorunların çözümünde daha etkin rol üstlenebileceğini savundu.

“ÜNİVERSİTELERİN KURUMSAL ÖZERKLİĞİ GÜÇLENDİRİLMELİ”

Saadet Partisi olarak üniversitelerin kurumsal özerkliğinin güçlendirilmesini savunduklarını belirten Yurtsever, üniversite yönetimlerinin belirlenmesinde akademik camianın daha fazla söz sahibi olması gerektiğini ifade etti.

Rektörlerin belirlenmesi başta olmak üzere üniversite yönetimlerinde liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirliğin esas alınması gerektiğini belirten Yurtsever, üniversitelerin bilimsel faaliyetlerini daha bağımsız biçimde sürdürebilecekleri bir yapıya ihtiyaç olduğunu söyledi.

Devletin yükseköğretim alanında denetleme görevi bulunduğunu da kabul eden Yurtsever, ancak bu denetimin akademik hayat üzerinde baskı oluşturacak bir mekanizmaya dönüşmemesi gerektiğini savundu.

Yurtsever, denetim ile müdahale arasındaki sınırın açık biçimde korunması gerektiğini belirterek, üniversitelerin bilimsel faaliyetlerini özgür biçimde sürdürebileceği bir sistemin önemine dikkat çekti.

“LİYAKAT VE ŞEFFAFLIK ESAS ALINMALI”

Üniversitelerde liyakat konusunun da büyük önem taşıdığını belirten Yurtsever, akademik ve idari görevlerde kişilerin yetkinliklerinin ve bilimsel yeterliliklerinin temel kriter olması gerektiğini ifade etti.

Şeffaflığın ise üniversite yönetimlerinin hesap verebilirliğini güçlendireceğini belirten Yurtsever, üniversitelerin yalnızca eğitim veren kurumlar değil, aynı zamanda topluma karşı sorumluluk taşıyan kamu kurumları olduğunu söyledi.

Bu nedenle üniversitelerde yönetim süreçlerinin daha açık, ölçülebilir ve hesap verebilir hâle getirilmesi gerektiğini savundu.

“ÖNCE AHLAK VE MANEVİYAT” VURGUSU

Yurtsever, Saadet Partisi’nin üniversitelere ilişkin yaklaşımını partinin “Önce Ahlâk ve Maneviyat” anlayışı üzerinden de değerlendirdi.

Bu anlayışın bilimsel faaliyetlerle çelişen bir yaklaşım olmadığını belirten Yurtsever, bilginin ahlâk, hakkaniyet ve insanlığın faydasıyla buluşması gerektiğini söyledi.

Bilimin özgür olması gerektiğini ifade eden Yurtsever, akademik özgürlüğün aynı zamanda bilimsel etik, liyakat ve topluma karşı sorumlulukla birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.

Yurtsever, bilimsel özgürlüğün akademik etik kurallarından bağımsız düşünülemeyeceğini, üniversitelerde özgürlük ile sorumluluğun birlikte yürütülmesi gerektiğini dile getirdi.

“TÜRKİYE’NİN GÜÇLÜ YARINLARI GÜÇLÜ ÜNİVERSİTELERLE MÜMKÜN”

Türkiye’nin geleceğinin güçlü üniversitelerle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Yurtsever, yükseköğretim kurumlarının ülkenin bilimsel ve teknolojik kapasitesinin geliştirilmesinde önemli bir role sahip olduğunu söyledi.

Yurtsever, Türkiye’nin küresel ölçekte rekabet edebilmesi, yeni teknolojiler geliştirebilmesi ve ekonomik kalkınmasını sürdürebilmesi için üniversitelerde özgür ve nitelikli bir bilim ortamının oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Bu çerçevede akademisyenlerin soru sorabilmesi, araştırmacıların özgürce araştırma yapabilmesi ve öğrencilerin farklı fikirlerle karşılaşabilmesinin önemine dikkat çekti.

“ÖĞRENCİ FARKLI FİKİRLERLE KARŞILAŞABİLMELİ”

Üniversite özgürlüğünün yalnızca akademisyenlerin çalışma koşullarıyla sınırlı olmadığını belirten Yurtsever, öğrencilerin de farklı düşüncelerle karşılaşabileceği bir eğitim ortamına sahip olması gerektiğini söyledi.

Yurtsever’e göre üniversite, öğrencilerin yalnızca mesleki bilgi edindiği değil; aynı zamanda farklı düşünceleri tanıdığı, sorguladığı, tartıştığı ve kendi fikirlerini geliştirdiği bir dönem olmalı.

Bu nedenle üniversitelerde farklı düşüncelerin ifade edilebilmesinin ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin desteklenmesinin önem taşıdığı belirtildi.

“SİYASETİN GÖLGESİNDE DEĞİL, BİLİMİN IŞIĞINDA”

Saadet Partisi Bursa İl Başkan Yardımcısı Nebi Yurtsever, açıklamasının sonunda Türkiye’nin yükseköğretim sistemine ilişkin hedeflerini şu sözlerle özetledi:

“Türkiye’nin güçlü yarınları güçlü üniversitelerle mümkündür. Akademisyen soru sorabilmeli, araştırmacı özgürce araştırabilmeli, öğrenci farklı fikirlerle karşılaşabilmelidir.”

Yurtsever, Saadet Partisi’nin üniversitelere ilişkin yaklaşımının temelinde özgürlük, liyakat, kurumsal özerklik, akademik etik ve toplumsal sorumluluk bulunduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bizim hedefimiz; siyasetin gölgesinde kalan değil, bilimin ışığında yol alan; özgür, ahlâklı, liyakatli ve üretken üniversitelerdir.”

Saadet Partisi’nin yayımladığı “Üniversiteler Ne Kadar Özgür?” başlıklı araştırma, bu çerçevede Türkiye’de akademik özgürlük, araştırma ve öğretim özgürlüğü, akademik ve kültürel ifade özgürlüğü ile üniversitelerin kurumsal yapısına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.